Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουμε για τις κρίσιμες ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ

του Χρήστου Ακρατόπουλου

Τι είναι οι Ενδιάμεσες Εκλογές στις ΗΠΑ

Όπως ξέρουμε κάθε 4 χρόνια γίνονται οι Προεδρικές Εκλογές στις ΗΠΑ. Οι επόμενες είναι το 2024.

Ενδιάμεσα γίνονται οι εκλογές για την Βουλή των Αντιπροσώπων, για το 1/3 των θέσεων της Γερουσίας και για Κυβερνήτες σε κάποιες Πολιτείες.

Στις ενδιάμεσες εκλογές μπορεί λοιπόν να αλλάξει η σύνθεση των Νομοθετικών Σωμάτων με αποτέλεσμα ο Πρόεδρος να μην μπορεί να ψηφίσει τα νομοσχέδια που θέλει. Γι’ αυτό είναι σημαντικές οι ενδιάμεσες εκλογές.

Σήμερα οι Δημοκρατικοί έχουν την πλειοψηφία στην Βουλή των Αντιπροσώπων και ουσιαστικά ελέγχουν και την Γερουσία (50-50 είναι η κατανομή αλλά η Αντιπρόεδρος δίνει πλειοψηφία όπου χρειάζεται).

Σε αυτές τις εκλογές οι Ρεπουμπλικάνοι έχουν στόχο να κερδίσουν και την Βουλή και την Γερουσία και να αυξήσουν τους Κυβερνήτες.  

Ιστορία

Γιατί οι ενδιάμεσες εκλογές είναι σημαντικές;

Καθαρά για πολιτικούς λόγους. Στην μέση της θητείας ενός Προέδρου των ΗΠΑ συνήθως οι ενδιάμεσες εκλογές του αφαιρούν δύναμη αλλά φυσικά το αποτέλεσμα δεν είναι προάγγελος των Προεδρικών Εκλογών.

Η Ιστορία λέει ότι τουλάχιστον στις τελευταίες 3-4 ενδιάμεσες εκλογές η Αντιπολίτευση κερδίζει αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι κερδίζει και τις Προεδρικές 2 χρόνια μετά. Όμως ελέγχοντας τα 2 Νομοθετικά σώματα δυσκολεύει πολύ το έργο του Προέδρου και την άσκηση την πολιτικής του.

Αυτό συνέβη κυρίως λόγω της συμμετοχής. Οι ψηφοφόροι του «Κυβερνώντος» κόμματος είχαν πολύ χαμηλότερα ποσοστά συμμετοχής στις ενδιάμεσες εκλογές με αποτέλεσμα η «Αντιπολίτευση» να καταφέρνει μεγάλες νίκες.

Χαρακτηριστική περίπτωση ήταν αυτή του 2018 όπου η πολύ μικρή συμμετοχή κυρίως των λευκών ανδρών χωρίς πτυχίο – που ήταν ένα από τα πιο βασικά κοινά που έδωσαν την νίκη στον Τραμπ το 2016 – στις ενδιάμεσες εκλογές είχαν ως αποτέλεσμα μία συντριπτική νίκη των Δημοκρατικών.

Το πολιτικό περιβάλλον σήμερα.

Έως τον Αύγουστο του 2022 το πολιτικό τοπίο ήταν πάρα πολύ αρνητικό για τους Δημοκρατικούς. Όλες οι προβλέψεις μίλαγαν για συντριπτική ήττα τόσο στην Βουλή των Αντιπροσώπων όσο και στην Γερουσία και στους Κυβερνήτες.

Ο πληθωρισμός που εμφανίστηκε στις ΗΠΑ μετά από 40 χρόνια έχει σοκάρει τους πολίτες. Όποιος σήμερα είναι έως 50-55 ετών στην Αμερική δεν γνωρίζει τι είναι πληθωρισμός. Δεν έχει ξαναδεί ποτέ τις τιμές σε όλα τα προϊόντα να αυξάνουν με ετήσιο ρυθμό πάνω από 8%!

Την ίδια ώρα η πολιτική Biden απέναντι στους παραγωγούς κυρίως σχιστολιθικού πετρελαίου στις ΗΠΑ οδήγησε την χώρα στην ανάγκη εισαγωγής για να καλύψει την ζήτηση αυξάνοντας τις τιμές ακόμα και πάνω από 4 δολάρια το γαλόνι σχεδόν δηλ. 3 φορές την τιμή.

Όλα αυτά αλλά και η γενικότερή του εικόνα είχαν ως αποτέλεσμα η δημοτικότητα του Προέδρου Biden να είχε πέσει κάτω από το 40% φτάνοντας σε επίπεδα που είχαμε να δούμε από την εποχή του Κάρτερ στα τέλη της δεκαετία του ’70 για Πρόεδρο που ήταν στην πρώτη 4ετία του.

Όμως από τα μέσα Αυγούστου παρατηρήθηκε μία σαφέστατη μεταστροφή του εκλογικού σώματος. Παρατηρήθηκε η ενεργοποίηση των ψηφοφόρων του Δημοκρατικού Κόμματος αυξάνοντας εντυπωσιακά την συσπείρωση του καθιστώντας έτσι τις εκλογές ιδιαίτερα αμφίρροπες.

Αυτό οφείλεται όπως φαίνεται σχεδόν σε όλες τις δημοσκοπήσεις σε δύο λόγους:

  1. Η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου για τις εκτρώσεις ανατρέποντας ένα καθεστώς 50 ετών προκάλεσε θύελλα διαμαρτυριών και φανάτισε ιδιαίτερα τους Δημοκρατικούς ψηφοφόρους. Είναι χαρακτηριστικό ότι ένα σημαντικότατο εκλογικά κοινό που έδωσε την νίκη στον Biden το 2020, οι «γυναίκες των προαστείων» (suburban women) άρχισαν και πάλι να συσπειρώνονται στους Δημοκρατικούς σε μεγάλο βαθμό ακριβώς λόγω αυτής της απόφασης ενώ έως τότε είχαν μεγάλη πρόθεση αποχής από τις εκλογές.
  2. Στην Αμερική γίνονται εσωκομματικές εκλογές για τους υποψήφιους σε κάθε αξίωμα σχεδόν σε όλες τις Πολιτείες. Σε αυτές τις εκλογές είχαμε μία συντριπτική νίκη των υποψηφίων που υποστήριξε ο Trump στο Ρεπουμπλικανικό κόμμα. Όλοι σχεδόν οι μετριοπαθείς υποψήφιοι έχασαν τις προκριματικές εκλογές. Αυτό ήδη προκαλεί και σοβαρά εσωτερικά προβλήματα στους Ρεπουμπλικάνους ειδικά σε κρίσιμες Πολιτείες όπως η Τζώρτζια και η Αριζόνα. Κυρίως όμως αλλάζει την ατζέντα. Από εκεί που η αναμέτρηση ήταν Ρεπουμπλικάνοι – Biden (με το approval του Biden σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα) τώρα η αναμέτρηση γίνεται Trump – Δημοκρατικοί όπως και το 2020 συσπειρώνοντας εντυπωσιακά την βάση των Δημοκρατικών.

Α. Βουλή των Αντιπροσώπων.

Οι Ρεπουμπλικάνοι ανακτούν την πλειοψηφία!

Οι Δημοκρατικοί ελέγχουν σήμερα την Βουλή των Αντιπροσώπων με 220 Βουλευτές στους 435. Οι εκλογές για την Βουλή των Αντιπροσώπων γίνονται κάθε 2 χρόνια για όλους τους Βουλευτές.

Εδώ θα πρέπει να τονίσουμε εκλέγεται ένας Βουλευτής σε κάθε ένα από τα 435 districts (περιφέρειες εκλογής) στα οποία είναι χωρισμένη η Αμερική με πλειοψηφικό σύστημα. Όλα τα Districts έχουν τον ίδιο αριθμό κατοίκων (όχι ψηφοφόρων, αλλά κατοίκων που είναι πολίτες των ΗΠΑ).

Φέτος λοιπόν τα Districts άλλαξαν γεωγραφικά σύμφωνα με την απογραφή του 2021. Κάτι αντίστοιχο γίνεται και στην Ελλάδα με τις αλλαγές εδρών σε κάθε νομό βάσει της απογραφής. Επειδή όμως κάθε District έχει τον ίδιο αριθμό κατοίκων η απογραφή οδήγησε σε μία διαδικασία που λέγεται Redistricting δηλαδή επαναχάραξη της κάθε περιφέρειας εκλογής.

Εκεί παρουσιάζεται το φαινόμενο του Gerrymandering δηλαδή της επαναχάραξης των Districts προς όφελος του ενός ή του άλλου κόμματος. Είναι ένα φαινόμενο που όλοι καταδικάζουν στις ΗΠΑ αλλά και το 2022 παρατηρήθηκε ευρέως.

Έτσι για παράδειγμα στο Τέξας όπου οι Ρεπουμπλικάνοι κυριαρχούν στα Τοπικά νομοθετικά σώματα η επαναχάραξη των Districts έδωσε μεγάλο πλεονέκτημα σε αυτούς σιγουρεύοντας επιπλέον 10 έδρες στην Πολιτεία.

Το Gerrymandering είχε ως αποτέλεσμα οι Ρεπουμπλικάνοι να κερδίζουν στις εκλογές του 2022, 10 επιπλέον σίγουρες έδρες σε σχέση με το 2020.

Αυτό από μόνο του ανατρέπει την πλειοψηφία που είχαν οι Δημοκρατικοί το 2020 και είναι σχεδόν βέβαιο – σε συνδυασμό με το ευρύτερο πολιτικό κλίμα – ότι οι Ρεπουμπλικάνοι θα κερδίσουν την πλειοψηφίας στην Βουλή των αντιπροσώπων.   

Από τον παρακάτω χάρτη βλέπουμε ότι οι Ρεπουμπλικάνοι χρειάζονται μόλις 1 έδρα από τις 14 αμφισβητούμενες για να πάρουν την πλειοψηφία.

Αλλά και αναλυτικά αν δούμε τις αλλαγές που αναμένονται βλέπουμε ότι πολλές περισσότερες έδρες κινδυνεύουν για τους Δημοκρατικούς από ότι για τους Ρεπουμπλικάνους

Στην Βουλή λοιπόν για την ώρα και με βάση όσα δεδομένα έχουμε, οι Ρεπουμπλικάνοι θα καταφέρουν να ξεπεράσουν τους 225 Βουλευτές παίρνοντας άνετη πλειοψηφία. Να τονίσουμε όμως ότι τον Ιούλιο υπήρχε συζήτηση για το εάν οι Ρεπουμπλικάνοι θα ξεπεράσουν και τους 235 Βουλευτές. Όμως από τον Αύγουστο το εκλογικό κλίμα έχει αλλάξει.

Β. Γερουσία

Η Απόλυτη μάχη!

Οι εκλογές για την Γερουσία είναι φέτος πάρα πολύ αμφίρροπες και πάρα πολύ σημαντικές καθώς το αποτέλεσμα θα κριθεί σε Πολιτείες – κλειδιά που θα αποτελέσουν και τις κρίσιμες Πολιτείες για την εκλογή Πρόεδρου το 2024.

Αυτή την στιγμή οι Δημοκρατικοί ελέγχουν την Γερουσία καθώς το αποτέλεσμα είναι 50 – 50 αλλά σε περιπτώσεις ισοπαλίας η Αντιπρόεδρος κρίνει το αποτέλεσμα.

Κάθε Πολιτεία εκλέγει 2 γερουσιαστές για περίοδο 6 ετών. Κάθε 2 χρόνια γίνονται εκλογές για περίπου το 1/3 των μελών της Γερουσίας.

Φέτος οι εκλογές αφορούν 35 Γερουσιαστές από τους οποίους 21 είναι Ρεπουμπλικάνοι και 14 είναι Δημοκρατικοί.

Οι εκλογές στην Γερουσία είναι πάντα πολύ σημαντικές γιατί γίνονται σε επίπεδο Πολιτείας και μαζί με τους Κυβερνήτες δίνουν μία καλή εκτίμηση και για τις Προεδρικές Εκλογές ειδικά στις αμφισβητούμενες Πολιτείες.

Το 2020 ο Biden κέρδισε γιατί πήρε τις γνωστές ως Rust Belt Πολιτείες (Πενσυλβάνια, Γουσκόνσιν και Μίσιγκαν) δηλαδή το παλιό βιομηχανικό κέντρο των ΗΠΑ. Αυτές οι 3 αμφισβητούμενες Πολιτείες είχαν δώσει την νίκη στον Trump το 2016. Και το 2016 και το 2020 και οι 3 κρίθηκαν σε λίγες δεκάδες χιλιάδες ψήφους.

Φέτος υπάρχουν εκλογές για Γερουσία στην Πενσυλβάνια και στο Γουισκόνσιν. Έως τον Σεπτέμβριο και τις 2 αυτές εκλογές φαινόταν να κερδίζουν οι Ρεπουμπλικάνοι. Όμως εδώ και ένα μήνα στην Πενσυλβάνια τα στοιχεία δείχνουν ότι οι Δημοκρατικοί κερδίζουν την έδρα εκεί κάτι πολύ σημαντικό. Ο προηγούμενος Γερουσιαστής ήταν Ρεπουμπλικάνος αλλά δεν κατεβαίνει ξανά.

Στις εκλογές του 2020 ο Biden κέρδισε επίσης οριακά 3 ακόμα Πολιτείες του Νότου. Και στις 3 αυτές έχουμε εκλογές για Γερουσία. Στην Τζώρτζια, την Αριζόνα και την Νεβάδα. Και στις 3 αυτές η εκλογή είναι οριακή όπως είναι φυσιολογικό.

Στην Αριζόνα η κόντρα του Trump με την σύζυγο του αποθανόντα Ρεπουμπλικάνου υποψήφιου Προέδρου John McCain (2008) μάλλον οδηγεί την εκλογή σε νίκη των Δημοκρατικών όπως έγινε και το 2020 στις Προεδρικές.

Όμως στις Τζώρτζια και Νεβάδα η κατάσταση είναι οριακή (όπως και το 2020) και αυτές οι δύο Πολιτείες θα κρίνουν την πλειοψηφία της Γερουσίας.

Οι Ρεπουμπλικάνοι πρέπει να κερδίσουν και την Τζώρτζια και την Νεβάδα για να πάρουν πλειοψηφία 51 εδρών. Για τον λόγο αυτό φαίνεται ότι έστω και οριακά (50-50) οι Δημοκρατικοί θα διατηρήσουν την πλειοψηφία στην Γερουσία κάτι που θα αποτελέσει τεράστια νίκη καθώς μόλις 2 μήνες πριν οι Ρεπουμπλικάνοι στόχευαν σε 53 έδρες.   

Γ. Κυβερνήτες

Αμφίρροπες μάχες σε 5 κρίσιμες Πολιτείες

Μπορεί πολλοί να θεωρούν ότι οι εκλογές για Κυβερνήτες δεν είναι τόσο σημαντικές ή ότι για την εκλογή ενός Κυβερνήτη παίζει μεγαλύτερο ρόλο το πρόσωπο και όχι η κομματική στήριξη. Όμως είναι εξίσου σημαντική με τις άλλες δύο εκλογικές αναμετρήσεις για πολύ συγκεκριμένους λόγους πέραν της πολιτικής που ένας Κυβερνήτης ασκεί και έτσι εκφράζει την νοοτροπία του κόμματός του.

Στην Αμερική οι εκλογές πολλές φορές κρίνονται από τις διαδικασίες. Εξηγήσαμε παραπάνω το Gerrymandering και πως αυτό επηρεάζει τις εκλογές στην Βουλή των Αντιπροσώπων αλλά και στα τοπικά νομοθετικά σώματα.

Παρεμπιπτόντως εδώ να τονίσουμε ότι κάθε Πολιτεία έχει την δική της Βουλή των Αντιπροσώπων και την δική της Γερουσία οι οποίες επεμβαίνουν στην πολιτική του κάθε Κυβερνήτη και την επηρεάζουν. Το Gerrymandering γίνεται από τα τοπικά νομοθετικά σώματα με σημαντική όμως παρέμβαση του κάθε Κυβερνήτη.

Ταυτόχρονα διάφορες εκλογικές διαδικασίες είναι στις αρμοδιότητες του Κυβερνήτη. Για παράδειγμα ο αριθμός και η τοποθεσία των εκλογικών τμημάτων. Και εάν κάποιος θεωρεί ότι αυτό είναι αμελητέο απλά δείτε στις εκλογές Προέδρου τις ουρές έξω από εκλογικά τμήματα με 4 και 5 ώρες αναμονής ειδικά στα μεγάλα αστικά κέντρα. Λιγότερα λοιπόν τμήματα σε περιοχές όπου το αντίπαλο κόμμα έχει πολλούς ψηφοφόρους σημαίνει μικρότερη συμμετοχή αυτών των ψηφοφόρων.

Άλλα θέματα σημαντικά που αποτελούν μεγάλα ζητήματα αντιπαράθεσης μεταξύ των δύο κομμάτων όπως τα έγγραφα ταυτοποίησης των ψηφοφόρων ή πόσο εύκολη είναι η διαδικασία εγγραφής στους εκλογικούς καταλόγους (σε κάθε εκλογική διαδικασία οι ψηφοφόροι επανεγγράφονται στους εκλογικούς καταλόγους – registering) και φυσικά το μεγάλο θέμα του ποιος και πως έχει δικαίωμα στην επιστολική ψήφο (η αύξησή της στις εκλογές του 2020 έδωσε ουσιαστικά την νίκη στον Biden) αλλά και οι επανακαταμετρήσεις σε οριακές εκλογές κλπ είναι καθαρά στην ευθύνη του Κυβερνήτη.

Έτσι λοιπόν είναι σημαντικό για ένα κόμμα να έχει τον Κυβερνήτη ειδικά σε αμφισβητούμενες Πολιτείες όπως η Τζώρτζια η Πενσυλβάνια η Αριζόνα η Νεβάδα το Μίσιγκαν και το Γουσκόνσιν. Οι εκλογές για Κυβερνήτη σε αυτές τις 6 Πολιτείες είναι κρίσιμες γιατί είναι οι Πολιτείες που οριακά κέρδισε ο Biden το 2020 με πλειοψηφίες λίγων δεκάδων χιλιάδων ψήφων. Και όλοι θυμόμαστε τι επακολούθησε με επανακαταμετρήσεις και την άρνηση του Trump να αναγνωρίσει το αποτέλεσμα.

Στις φετινές εκλογές εκλέγονται 36 από τους 50 Κυβερνήτες. Ο αριθμός είναι μεγάλος και δίνει ένα σοβαρό πολιτικό στίγμα.

Φυσικά όλη η προσοχή πέφτει στις 6 Πολιτείες που αναφέραμε και οι οποίες θα είναι κρίσιμες και στις Προεδρικές εκλογές του 2024.

Φαίνεται ότι οι Δημοκρατικοί κρατάνε το Μίσιγκαν και την Πενσυλβάνια κάτι που είναι πολύ σημαντικό για την διατήρηση χαλαρών κριτηρίων για την επιστολική ψήφο κάτι που τους συμφέρει πάρα πολύ.

Από την άλλη στην μεγάλη μάχη που γίνεται στην Τζώρτζια ο νυν Ρεπουμπλικάνος Κυβερνήτης με την σχετικά αμερόληπτη στάση που κράτησε στο θρίλερ των επανακαταμετρήσεων στις εκλογές του 2020 (κέρδισε ο Biden με 25000 ψήφους) κερδίζει την επανεκλογή του.

Απέναντι του είναι η πασίγνωστη Stacy Abrams των Δημοκρατικών η οποία θεωρείται ότι είναι η πολιτικός που μετέτρεψε μία καθαρά Ρεπουμπλικανική Πολιτεία σε αμφισβητούμενη την οποία μάλιστα οι Δημοκρατικοί κέρδισαν το 2020 μετά από δεκαετίες. Γι’ αυτό και η εκλογή θα είναι θρίλερ έως το τέλος και θα κριθεί 100% στην συμμετοχή των Δημοκρατικών ψηφοφόρων και ιδίως των μαύρων ψηφοφόρων.

Στο Γουισκόνσιν και την Νεβάδα οι δύο νυν Δημοκρατικοί Κυβερνήτες έχουν μεγάλο πρόβλημα απέναντι στους Ρεπουμπλικάνους και η εκλογή τους είναι οριακή.

Τέλος στην Αριζόνα ο νυν Ρεπουμπλικάνος Κυβερνήτης έχει ήδη κάνει 2 θητείες και δεν μπορεί να ξανακατέβει. H υποψήφια Cary Lake στηρίχθηκε από τον Trump και παρομοιάζεται ως «ο Trump με τακούνια» αλλά όπως είπαμε στην Αριζόνα η επίδραση της οικογένειας McCain είναι ακόμα ισχυρή και έτσι η εκλογή για την πρώην πολύ αγαπημένη τηλεοπτική παρουσιάστρια είναι οριακή.

Μην ξεχνάμε ότι και στην Αριζόνα υπήρξε θρίλερ επανακαταμετρήσεων καθώς ο Biden κέρδισε με μόλις 11.000 ψήφους διαφορά!

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον στις εκλογές για Κυβερνήτη έχει η Φλόριντα όχι γιατί κρίνεται η εκλογή αλλά για το πόσο ευρεία θα είναι η νίκη του Ron DeSantis  ο οποίος είναι μετά τον Trump ο πιο δημοφιλής υποψήφιος για το χρίσμα των Ρεπουμπλικάνων στις εκλογές του 2024.

Το μήνυμα των ενδιάμεσων εκλογών.

Έως τα μέσα Αυγούστου οι εκλογές αυτές είχαν ξεκάθαρο νικητή. Οι Ρεπουμπλικάνοι σε όλες τις προβλέψεις θα σάρωναν κερδίζοντας πλειοψηφία στην Βουλή των Αντιπροσώπων με πάνω από 230 Βουλευτές, πλειοψηφία στην Γερουσία με τουλάχιστον 51 Γερουσιαστές καθώς και θα αύξαναν τους Κυβερνήτες από 28 στους τουλάχιστον 30.

Όμως από το τέλος Αυγούστου τα πράγματα έχουν αλλάξει σημαντικά. Οι Δημοκρατικοί συσπειρώθηκαν σε εντυπωσιακό βαθμό απέναντι στους υποψήφιους τους Trump και με ατζέντα τα δικαιώματα φαίνεται να κρατάνε την πλειοψηφία στην Γερουσία έστω και οριακά να κερδίζουν τους Κυβερνήτες στις σημαντικές Πολιτείες του Rust Belt (Πενσυλβάνια Γουισκόνσιν Μίσιγκαν) οι οποίες δίνουν την νίκη και στις Προεδρικές Εκλογές και να παλεύουν οριακά σε άλλες 3 κρίσιμες Πολιτείες (Τζώρτζια Αριζόνα και Νεβάδα).

Σε επόμενο άρθρο θα ασχοληθούμε με τα ποιοτικά στοιχεία των ψηφοφόρων σε αυτές τις εκλογές καταγράφοντας αλλαγές στα δημογραφικά στοιχεία σε σχέση με τις Προεδρικές του 2020 και κυρίως θα προσπαθήσουμε να δούμε ποιες κατηγορίες ψηφοφόρων θα πάνε τελικά να ψηφίσουν στις ενδιάμεσες εκλογές οι οποίες πάντοτε κρίνονται από την συμμετοχή.

Read Previous

“Μυρίσαι το άριστον” από τον “Μικρό Ναυτίλο” του Ελύτη

Read Next

Θα γίνουμε σαν το τέρας; (ή μήπως γινόμαστε, ανεπαισθήτως πως;…)