Το αναγεννητικό κύτταρο της Δύσεως

του Χρήστου Γκιάτα

Άπαντες ομοδοξούν, σιγοψιθυρίζοντας άλλοτε διστακτικά άλλοτε βροντερά ότι η πάλαι ποτέ λαμπροφόρα Δύση λιμνάζει μέσα σε όξινα λήμματα. Βιώνει μια περίοδο φανερής φθοράς σε όλες τις εκφάνσεις του κοινωνικού γίγνεσθαι, ωσάν να ξεθωριάζει σφρίγος της εις το ιστορικό διάβα.   

Σχεδόν έναν αιώνα πρωτύτερα, ο Γερμανός ιστορικός Spengler, ένας τιτάνας του ευρωπαϊκού στοχασμού, με προσφιλή προτεσταντικό πεσιμισμό, προοικονόμησέ την κατάρρευση του δυτικού πολιτισμού. Στο ογκώδες έργο του «Η παρακμή της Δύσεως», γραμμένο πάνω στις σωρούς των χαρακωμάτων του 1918, διέγνωσε ότι εκφυλιστική νόσος του δυτικού κόσμου είναι η άκρως στρεβλή ανθρωπολογία του, η βαριά σκιά δηλαδή του «φαουστικού» ατομικισμού, μιας τυφλής «δαιμονικής δύναμης» που φουσκώνει την αλαζονεία, όπως συνέβη στον τραγικό ήρωα του Goethe.

Ας σταθούμε σεμνοί μπροστά σε αυτή τη – ομολογουμένως – κοφτερή φιλοσοφική ετυμηγορία. Μετά βεβαιότητας η αμφιλεγόμενη κριτική του υπήρξε αρκετά πρόωρη, σε συνάρτηση με την ευρωκεντρική εποχή της. Στο παρόν όμως επαληθεύεται ως προφητική, καθώς έχουν συσσωρευτεί πάμπολλα συμπτώματα τα οποία ταιριάζουν στις χειρουργικές του παρατηρήσεις(φερ’ ειπείν απαξίωση της αληθινής πολιτικής σε τεχνοκρατική υπηρεσία ή πολτοποίηση των ηθικών προτύπων κ.ο.κ).

Δεν χωρεί αβάσταχτη αντιδικία με τα στιβαρά επιχειρήματα του Spengler, ούτε εντούτοις η φιλοσοφική λιποταξία έμπροσθεν μιας αυθεντίας(ενός απαράμιλλου διανοητή). Παρά ταύτα θα αρκεστώ σε μια ταπεινή υπόμνηση.   

Μολονότι κατά μήκος και πλάτος της Δύσης, ηγεμονεύει το δόγμα του μεταμοντερνισμού, ιδεολογικός φροντιστής της σταδιακής πτώσης και άγρυπνος φύλακας της ενιαίας σκέψης, κλυδωνίζεται από σφοδρές αντιρρήσεις εναντίον της διαβρωτικής θέασης του. Πρόκειται για το αντανακλαστικό τόξο του σκεπτόμενου ανθρώπου, που εξεγείρεται μετά πάθους εναντίον ενός τελεσίδικου αφηγήματος, ολοκληρωτικής περίπου νομοτέλειας, καταπώς εκθειάζεται.   

Εδώ κρύβεται η αθάνατη πνοή της Δύσης, το αναγεννητικό κύτταρο του οργανισμού της, στο πυρήνα του οποίου ράβεται ο αρχαιοελληνικός έλικας του διαλόγου με τον χριστιανικό έλικα της ταπεινής ελευθερίας. Έχουσα τον εν λόγω ζωοδότη κώδικα, διαφυλάττει το θεραπευτικό κύτταρο της αυτοκριτικής, οπότε ον εκείνο εξωστρεφές, δυναμογόνο και αναπαραγωγικό θα εξυγιαίνει τους έωλους ιστούς, ασχέτως του μέγεθος της κακοήθειας.

Όσο ο δυτικός νους, συναισθανόμενος τα κλασσικά και θεοφώτιστα θεμέλια του, ομφαλοσκοπεί εαυτόν, δεν εθελοτυφλεί ενώπιον των σφαλμάτων του και δεν διστάζει να κοιτάξει με ορθάνοικτους οφθαλμούς τον «εχθρό στον καθρέφτη», τότε τρέφει την ακοίμητη ελπίδα να διαψεύσει τις Κασσάνδρες, καθώς αναθεωρεί τη μοίρα και τον προορισμό του.

Ο Χρήστος Γκιάτας είναι Πολιτικός Επιστήμονας ΕΚΠΑ, με μεταπτυχιακό στη Γεωπολιτική και Γεωστρατηγική από το ΕΚΠΑ, σήμερα σπουδαστής στο Ιστορικό και Αρχαιολογικό του ΕΚΠΑ

Read Previous

Ποιοι θέλουν “του χεριού τους” τους πολιτικούς και γιατί ο Μητσοτάκης τους χαλάει τα σχέδια

Read Next

Ιδού η νέα γενιά της ελληνικής Ομογένειας στις ΗΠΑ- Οι 38 που εξελέγησαν στις ενδιάμεσες εκλογές